TÜSEB tarafından yürütülen Ulusal Genom ve Biyoinformatik Projesi, genetik veri toplama çalışmalarını başarıyla tamamladı. Proje, sağlıklı kişilerden ve kanser hastalarından DNA örnekleri toplamakla başlayarak, pandemi sürecinde Kovid-19 hastalarını da dahil ederek genişledi. 2022 yılında başlatılan proje, şu anda sağlıklı gönüllüler ve kanser hastalarıyla devam ediyor. Ayrıca, nadir hastalıkların analizi ve kontrolü için çalışmalar yapmak üzere proje genişletildi.
Ankara Şehir Hastanesi Etik Kurulu tarafından kabul edilen başvuru ile tanısı konulmamış nadir hastalıklara yönelik örnek toplama işlemi başlayacak. TÜSEB verilerine göre, kandan DNA ve dokulardan DNA ve RNA izolasyonu ile genom dizileme çalışmaları sürüyor. Varyant analizleri de devam eden çalışmalar sayesinde nadir hastalıklarla ilgili veriler de toplanmaya başlanacak.
Sağlık Bakanlığı, nadir hastalıklarla mücadele için hazırlanan eylem planını 6 Şubat depremleri nedeniyle ertelese de, konuyu masaya yatırmak üzere 2023 yılında biraraya gelecek. Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği (AIFD) tarafından hazırlanan “Türkiye’de Nadir Hastalıklar” raporuna göre, Türkiye’de nadir hastalara tanı konulması yaklaşık 7 yıl sürüyor ve ortalama 8 uzmana danışılması gerekiyor. Ülke genelinde yaklaşık 5 milyon kişinin etkilendiği tahmin edilen nadir hastalıklar için yeterli veri bulunmuyor.
Proje kapsamında önümüzdeki süreçte nadir hastalıklar için örnek toplama işlemine başlanılacak. Bu çalışmalar, Türkiye’deki nadir hastaların tanı almasına ve tedavi süreçlerinin iyileştirilmesine katkı sağlayacak. Ulusal Genom ve Biyoinformatik Projesi, genetik veri toplama çalışmalarını genişleterek farklı hastalıkların analizine olanak tanıyacak. Bu sayede ülke genelinde nadir hastalıkların tanı ve tedavisinde önemli adımlar atılmış olacak.


